PDL onderwijs vindt niet alleen plaats in het klaslokaal. We komen steeds meer tot het inzicht dat er ook –júist ook op hele andere plekken geleerd wordt. Daar waar behalve de ratio ook fysieke, intuitieve en mentale componenten worden aangesproken wordt leren verdiept. Kleine kinderen zijn uit zichzelf nieuwsgierig, lopen af op iets wat ze niet kennen en gaan het onderzoeken door te kijken, te voelen, te proeven; door vanuit hun verwondering te onderzoeken en door te spelen leren ze de grenzen van hun fysieke mogelijkheden kennen en uitdagen. Op de kleuterschool is bewegend en spelend leren nog geintegreerd in het onderwijs. Maar daarna wordt het serieus: kinderen moeten (stil) zitten en vooral hun rationeel-cognitieve intelligentie inzetten om te kunnen voldoen aan de verwachtingen van de school. Spelen is er niet meer bij, zelfs op gymlessen is sterk gekort. De introductie van digitale devices heeft zitten tot een gezondheidsgevaar gemaakt. Het leren wordt heel eenzijdig uitgedaagd. Kinderen blijken minder makkelijk contact te maken met vreemden (De Correspondent, 2024), doordat ze het niet meer leren. Interactie met andere kinderen gebeurt niet vooral buiten, maar online. Kinderen denken te weinig en ze bewegen te eenzijdig (Volkskrant, 2025). Ze verliezen letterlijk het contact met hun eigen lijf, dat ze als baby van nature hadden.
Embodiment (physical embodiment – Han, 2004) geldt het subjectieve aspect van het lichaam (‘Het lichaam ben ik’). Embodied learning versterkt de eenwording van het lichaam (het fysieke subject) met het rationele en intuitieve (het mentale subject). Het helpt het individu geest en lichaam (opnieuw) te integreren. Door naar buiten te gaan en erop uit te trekken in de natuur, of in het park ontstaan nieuwe verbindingen met de wereld om je heen. Buiten leren, vooral in de natuur brengt geheel andere neurale ontwikkelingsprocessen op gang (Kiverstein & Miller, 2015; Macedonia, 2019).
In Honours programma’s is jarenlang ervaring opgedaan met studenten die als groep op Quest Trek gaan. De Quest Trek is ontwikkeld door Marianne van Wetter en Mark Simons, de oprichters van MyQuest Academy. Aldo is begonnen met een groep studenten die een Quest Trek hebben gelopen in Nepal met een groep Nepalese straatkinderen. Om het toegankelijker te maken voor grotere groepen studenten is de Quest Trek als start van Honours programma’s verplaatst naar de Achterhoek. De ervaringen van studenten zijn life-changing en het vormt een blijvend fundament voor de deelnemers. De Quest is ook toegepast bij docenten zoals de docenten die het project KANS hebben uitgevoerd. Meerdaagse wilderness trails zijn een belangrijk ingredient van PDL gebaseerde leertrajecten waar diep leren wordt nagestreefd. Boy Van Droffelaar heeft zijn promotie onderzoek gedaan naar de impact van wilderness trails op leiderschap en duurzaam gedrag.
Daarover maakten we we met Boy van Droffelaar een aflevering van onze podcast Purpose Pro’s.
Het proefschrift van Van Droffelaar laat zien dat een goed ontworpen wilderness-programma:
– leidt tot meetbare groei in authentiek leiderschap
– verandert mindset en gedragsintenties
– heeft een blijvende impact doordat deelnemers hun ervaringen blijven gebruiken in hun dagelijkse praktijk
– de natuurervaringen zelf een effectieve interventiecontext zijn voor diepgaande leiderschapsontwikkeling
Deze uitkomsten zijn in lijn met de ervaringen met studenten in het Saxion honours programma.
Hoewel een exotische omgeving en een onbekende cultuur zoals in Nepal of Zuid Afrika een extra dimensie raakt, is het overvliegen van de oceaan geen vereiste om toch een ‘defining moment’ mee te maken, een transformatieve ervaring in verbondheid met de wereld. Voor het onderwijs kan met een beperkte investering zoiets ook bereikt worden. We hebben dit in het kader van onze zoektocht in het onderwijsinnovatieproject ‘Purpose Driven Learning‘ zelf ervaren, als deelnemer en als coach. In een Quest Trek ga je in een Nederlands natuur- en cultuurlandschap op zoek naar je belangrijkste persoonlijke drijfveer, ‘je quest’. Door dichter bij die drijfveer of purpose te geraken, krijg je meer zicht op je eigen oorsprong, je groei en pijn en op de richting waarin je werkelijk verder wilt. Als krachtig begin van een intensief traject in de nieuwe Saxion masteropleiding ‘Duurzaamheidstransities’ hebben we een Quest Trek ingebouwd.
‘In een mooi weekend in de lente van 2025 heb ik meegedaan aan de QuestTrek ‘Verschilmakers in het onderwijs’. Met een overzichtelijke groep onderwijsmensen gingen we op pad door een prachtig stuk Achterhoek. Je draagt je eigen rugzakje met alles wat je nodig hebt. Onderweg pak je eruit wat je nodig hebt, ook in figuurlijke zin. Het is een tocht die je heel fysiek doormaakt en waarin je jezelf diep in de ogen kijkt. Uiterst bekwame coaches helpen met oefeningen om steeds dieper te kijken en op zeker moment tot je eigen kern te geraken. Dat is een ‘defining moment’. Een punt van diep inzicht over de weg die je hebt te gaan en van waaruit logischerwijs concrete actie volgt. De route naar dat ‘defining moment’ vraagt om een paar keer flink slikken, maar deze weg letterlijk te lopen is louterend. Geweldig ook om mee te maken in een groep van mensen die in hun werk in het onderwijs verschil willen maken en weten dat dat van binnenuit moet gebeuren.’