Kris Holkenborg schreef als lid van het projectteam tijdens het Comenius project zijn Master scriptie over Purpose Driven Learning. Kris is er op afgestudeerd als onderwijskundige bij de Universiteit Twente.
Waarom dit onderzoek plaatsvond
Veel studenten beginnen vol enthousiasme aan een studie, maar twijfelen onderweg of ze wel op de juiste plek zitten. Een aanzienlijk deel valt uit of wisselt van opleiding, vaak omdat zij moeite hebben om een intrinsieke motivatie te vinden of geen duidelijk beeld hebben van de toekomst die ze nastreven. Binnen het project Organizing Purpose-driven Learning (PDL) willen we studenten helpen om niet alleen iets te leren, maar om te ontdekken waarom zij leren. In eerdere honoursprogramma’s waarin de basis is gelegd voor purpose-driven learning werd er vooral proefondervindelijk doorontwikkeld. Om de aanpak verder te versterken en duurzamer te verankeren in het onderwijs, was meer theoriegedreven onderbouwing gewenst. Om die reden is binnen het project een masteronderzoek uitgevoerd naar ontwerpprincipes die docenten en opleidingen kunnen helpen bij het ontwikkelen van betekenisvol onderwijs waarin studenten hun meaning in life—hun gevoel van richting, samenhang en waarde—kunnen verkennen en versterken.
Doel van het onderzoek
Het onderzoek richtte zich op één centrale vraag:
Welke ontwerpprincipes helpen om interventies te maken die het meaning in life-gevoel van studenten bevorderen?
Meaning in life bestaat uit drie dimensies:
1. Coherence: het gevoel dat je leven logisch samenhangt. Dat wat je doet klopt met wie je bent.
2. Purpose: een richting hebben, doelen nastreven die voor jou intrinsiek betekenisvol zijn.
3. Significance: ervaren dat wat jij doet ertoe doet. Dat je waarde hebt voor jezelf en voor anderen.
Binnen het PDL-project zagen we dat studenten baat hebben bij interventies die deze drie dimensies raken, maar dat nog niet duidelijk was hoe je dat het beste ontwerpt.
Hoe het onderzoek is uitgevoerd
Voor dit onderzoek is een design-based aanpak gebruikt. Dit betekent dat theorie en praktijk stap voor stap met elkaar zijn verbonden:
1. Theoretische fase
Op basis van bestaande wetenschappelijke literatuur werd een eerste set ontwerpkenmerken opgesteld, waaronder reflectie, doelstelling, authenticiteit in leren en autonomie.
2. Praktijkonderzoek binnen Saxion
Interviews met een docent, een ontwerper en een onderzoeker uit het PDL-project lieten zien hoe deze kenmerken al aanwezig waren in bestaande programma’s zoals KANS, Minor Conscious Business en iFlourish honoursprogramma. Ook werd duidelijk waar nog versterking nodig was, bijvoorbeeld in het expliciet richten op alle drie de dimensies van meaning in life.
3. Focusgroepen met experts uit de praktijk
In twee sessies werd de eerste versie van ontwerpkenmerken verfijnd tot concrete ontwerpprincipes, bruikbaar voor docenten, onderwijsontwerpers en coaches.
4. Expertbeoordeling
Vier MIL-experts beoordeelden de ontwerpprincipes op degelijkheid en haalbaarheid. Zij bevestigden de waarde ervan, maar gaven ook aandachtspunten: het aantal principes was nog hoog en vooral het begrip significance vraagt zorgvuldige duiding in onderwijscontexten.
Belangrijkste uitkomsten
Het onderzoek resulteerde in een reeks ontwerpprincipes die richting geven hoe onderwijs kan worden vormgegeven om bij te dragen aan het meaning in life-gevoel van studenten. Enkele inzichten:
- Coherence
Interventies moeten denkprocessen activeren: wie ben ik, wat zie ik in mijn gedrag, wat past bij mij? - Purpose
Studenten hebben begeleiding nodig bij het formuleren van doelen, het nemen van initiatief en het monitoren van hun eigen ontwikkeling. - Significance
Het gevoel ertoe te doen groeit wanneer studenten worden aangemoedigd, vertrouwen ervaren en kunnen bijdragen aan iets dat groter is dan henzelf.
Overkoepelende inzichten
-
- Autonomie bevorderen werkt positief op meerdere dimensies tegelijk.
- Samenwerking—met klasgenoten, docenten en werkveld—maakt betekeniservaringen sterker.
Betekenis voor het Purpose-Driven Learning project
De ontwerpprincipes vormen een stevige theoretische basis onder de verdere ontwikkeling van het PDL-programma. Ze bieden handvatten om onderwijs zo in te richten dat studenten:
-
- zichzelf beter leren begrijpen,
- inzicht krijgen in wat zij belangrijk vinden,
- en ervaren dat hun bijdrage ertoe doet.
Uiteindelijk is het doel om studenten te helpen een opleiding en loopbaan te vinden die past bij hun identiteit, waarden en toekomstbeeld.
Het onderzoek draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige aanpak van purpose-driven learning binnen Saxion en ondersteunt studenten in het vinden van betekenis, richting en motivatie in hun studie en hun leven.
De volledige scriptie in het engels is hier te downloaden